آریا بانو

آخرين مطالب

روایت زندگی یک زن شالیکار در گیلان اجتماعي

روایت زندگی یک زن شالیکار در گیلان

  بزرگنمايي:

آریا بانو -
روایت زندگی یک زن شالیکار در گیلان
k ٦.٥
٨
جام جم / آفتاب روی شالیزار پهن شده. آن‌قدر داغ است که آب‌و گلِ توی شالیزار را مثل یک خونِ تازه بیرون جهیده گرم کرده. کبری تا زانو توی آب و گل داغ است. خودش می‌گوید حداقل 35 سال از عمرش را توی همین شالیزارها گذرانده. از وقتی 23 سالش بود. تازه ازدواج کرده بود که پایش به شالیزار باز شد. قبل‌تر هم سودای کشاورزی به سر داشت. لابد مثل زری و یوسف در «سووشون» شلخته درو می‌کردند که چیزی گیر خوشه‌چین‌ها بیاید. خودش هم مزرعه‌دار است؛ یک زن مزرعه‌دار که همه کارهای مزرعه را انجام می‌دهد. هرچند که اینجا هم شیوه کار مشارکتی در شالیزارها و مزارع حاکم است؛ همه با هم جمع می‌شوند و مشارکتی روی مزارع کار می‌کنند. کبری در مزارع دیگران و دیگران هم برای مزارع کبری. شاید گاهی برای دستمزد سراغ مزارعی بروند که مالک چیزی از کشاورزی نمی‌داند، اما در حالت عادی، همه روی مزارع هم کار می‌کنند.
امثال کبری ابراهیمی سال‌هاست که در کشورهای دیگر مزرعه‌داری می‌کنند. هم مالکیت دارند و هم اشتغال زنان را بیشتر کرده‌اند. اینجا در خطه گیلان هم شاید امثال او زیاد باشند، اما دردهای زنان مزرعه‌دار کم نیست. کبری نزدیک به 10 ساعت در روز روی مزرعه کار می‌کند. خروس‌خوان بیدار می‌شود و مرغ و جوجه‌ها را زفت و رفت می‌کند. آماده می‌شود تا 6 صبح کار را در مزرعه آغاز کند. تا 11 که آب تیغش را روی سر زنان شالیزار بکشاند، یک‌ریز کار می‌کنند. گه‌گاه، یکی‌شان آوازی می‌خواند و بقیه تکرار می‌کنند؛ به جای پاریس، گیلان می‌شود «جشن بیکران». بعد از یک استراحت چند ساعته دوباره کار روی مزرعه یا شالیزار آغاز می‌شود و چند ساعتی ادامه دارد. در کل می‌شود ده‌دوازده ساعت از روز. صدای کبری از دور شبیه کسانی است که سرماخورده. خودش هم می‌گوید که قدری کسالت دارد. زنان دیگر هم انگار مثل کبری هستند. اسکله‌های محکمی هستند که همیشه یک پایشان در آب و گل است. هر چقدر هم که قوی باشند، باز هم پاهایشان آرام آرام از خیسی و گل و لای شالیزار خسته می‌شود. دم می‌کند. گاهی بیماری می‌گیرد و آخرش هم کم‌توان‌شان می‌کند. اما از همان دور هم که نگاه کنی، کبری و زنان دیگر گیلانی مثل همان اسکله محکم ایستاده‌اند. یک رویشان سمت غروب است و روی دیگر سمت مزرعه.
زندگی کبری
ثمره زندگی کبری و همسرش، سه فرزند بوده. پسرش شغل آزاد دارد و دو دخترش هم مشغول مادری و خانه‌داری هستند. از سه سال قبل که شوهرش فوت شد، هرچه در توان داشت گذاشت تا مزرعه بازهم رونق داشته باشد. می‌گوید: «شالیزار خودمان هست. در حد گوجه و بقیه چیزها که زندگی خودمان را بچرخانیم هم تولید می‌کنیم. تا جایی که بشود خودم روی مزرعه‌مان کار می‌کنم. اما اگر نیاز باشد کمک می‌گیرم. کمکی به مزرعه دیگران هم می‌روم.»
کبری درباره تقسیم وظایف میان زنان و مردان می‌گوید:« کارهای سنگین را مردان انجام می‌دهند. مثل شخم زدن مزرعه. خانم‌ها نمی‌توانند این کارهای سنگین را انجام دهند. بقیه کارها که در توانشان باشد را خانم‌ها انجام می‌دهند.»
می‌گویند کارهایی را که نیاز به قدرت فیزیکی و استفاده از ابزار داشته باشد به عهده مردان می‌گذارند. وقتی پای ادوات خردکنی دستی، داس و تبر و بیل یا ماشین‌های پیچیده در میان باشد، مردها کار می‌کنند. زن‌ها بیشتر کارهایی می‌کنند که به ابزار نیاز نداشته باشد. هرچند نشاکاری یا برنج‌کوبی هم کم از کشیدن ابزارهای کشاورزی ندارد.
کبری می‌گوید دستش به دهانش می‌رسد و نیازی برای کار کردن در مزارع یا شالیزار ندارد اما دلش پیش چین و شکن نشا و دشت مانده. یک روز هم نمی‌تواند از شالیزار دور بماند. فصل برداشت که باشد، دستی به روی شالیزار می‌کشد و دانه به دانه محصول زمین را برمی‌دارد. مثل مشاطه‌ای که چهره زمین را بزک کند و ابرویش را بردارد.
مشکلات زنان مزرعه‌دار
چه کشاورز باشند و چه مزرعه‌دار، پایشان در گل و لای شالیزار و مزارع است. کبری از همان روز اول هم بیمه نبوده. حالا هم از خدمات بیمه‌ای شوهرش استفاده می‌کند. می‌گوید سنش بالاست و دیگر برای اقدام کردن برای بیمه مستقل دیر است. مثل تمام زنان شاغلی که در کارهای اینچنینی در روستا یا شهرستان‌های دیگر هستند و بیمه هم ندارند. خیلی‌هایشان می‌گویند، حتی سال به سال کسی سراغ‌شان را نمی‌گیرد. کسی از دردهایشان نمی‌پرسد. کسی سراغی از زنانی نمی‌گیرد که هم مزرعه دارند و هم چرخ شالیزارها را هل می‌دهند.
گاهی آن‌قدر سرگرم مزرعه می‌شود که سال به سال هم سفر نمی‌رود. چه در زمان خزانه و ذخیره کردن نشا و چه زمانی که فصل برداشت باشد. می‌گوید تا 90 روز می‌روند و بعد هم از نشا مراقبت می‌کنند. کبری حالا 58‌ساله است. فصل ثمر دادن زندگی‌اش و نشستن کنار نوه و خانواده است. می‌گوید وقتی بیکار باشد و بنشیند، تازه دردهایش خود را نشان می‌دهند. از دست درد و پادرد تا کمری که ده‌ساعت در روز خم و روی شالیزار تا شده بود. می‌گوید حتی وقت این را ندارد که کار صنایع‌دستی کند. بیکاری را دوست ندارد و می‌ترسد بنشیند و به استراحت عادت کند. هرچند امسال وضع مزرعه خوب بوده و حال کبری هم کمی بهتر است. گیلان و کل کلاچای و لتره‌نوده بزم زنانی مثل کبری شده. دست‌هایشان ترک خورده. مثل درخت‌هایی که هر خطش ده سال از عمر درخت باشد.
تابستان فصل برداشت ساقه‌های طلایی برنج است. کشاورزان دستی و مکانیزه، برنج را برداشت می‌کنند. کشت اول برنج فروردین است و این وقت از سال که تیغ آفتاب مرداد تند می‌شود، موعد دروست. برای کبری و دوستانش فرقی نمی‌کند که تابستان باشد و گل و لای داغ تا زانویشان را گرفته باشد یا سرد باشد و باران. برنجکوبی می‌کنند، مزرعه‌داری می‌کنند و کشاورزی را زنانه به جلو می‌برند. شاید عنوانش از دور بزرگ به نظر برسد:«زنان مزرعه‌دار». اما زحمتی که برای کبری و امثال او دارد، در نهایت همان کار کشاورزی است. مطالعات انجام شده در استرالیا هم همین را تایید می‌کند. زنان حتی آنجا هم با بروکراسی بیشتر و پیچیده‌تری روبه‌رو هستند تا به عنوان یک زن کشاورز شناخته شوند. هرچه باشد، حضور زنانی مانند کبری می‌تواند راهی برای کنار زدن این کلیشه‌های جنسیتی باشد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

عقد آریایی قانونی نیست

بازپرس شهریاری و رازگشایی از پست اینستاگرامیش بعد از بخشش نجفی!!

مصاحبه رامبد جوان در کانادا و چرخش 180 درجه‌ ای چهره او در من و تو !!!

لزوم ترویج ازدواج بدون تشریفات بین جوانان

زمان نگهداری معتادان در کمپ‌ها ناکافی است/ سرانجام توزیع متادون در داروخانه‌ها

ایجاد 30 هزار طرح اشتغال‌زایی در 6 هزار روستای کشور در سال جاری

برگزاری پانزدهمین نمایشگاه «زنان و تولید ملی» از 6 تا 15 شهریور

بیماران مشکلات بیمارستان‌ها را به این سامانه اطلاع دهند

آخرین وضعیت جسمانی محیط‌بان مجروح قائنی

شوخی رضا رفیع با شهردار مشهد

رئیس کانون سردفتران: عقد آریایی قانونی نیست

افزایش 40 درصدی کشف سرقت‌ها در حوزه ریلی کشور

سوال جنجالی مجری تلویزیون از فرمانده انتظامی تهران در برنامه زنده

فرار راننده بی وجدان پس از تصادف

ناگفته‌های زن نگون‌بخت از شوهر شکاک

راننده تاکسی قاتل سر زن جوان را با سنگ لِه کرد

اعتراف راننده تاکسی به قتل زن طلایی

سوسک و مگس در مرغ‌های عرضه‌کنندگان مواد غذایی!

ماجرای گم شدن یک ایستگاه مترو در تهران چیست؟

اینفوگرافی / «ترین»های آزادگان جنگ تحمیلی به روایت آمار

از صدور اعتبارنامه سمن‌های جوانان چه خبر؟

حدود 70 درصد زندانیان مرتبط با مواد مخدر هستند/ کشف 76 درصد از تریاک جهان توسط ایران

آخرین دعای کمیل حجاج ایرانی در مکه مکرمه

دیوان عدالت اداری: "معوقات فرهنگیان" به‌زودی پرداخت می‌شود

سخت شدن اوضاع زندگی مردم سیستان و بلوچستان

هشدار پلیس فتا درباره انتخاب رشته در فضای مجازی

دستگیری سارقان در طرح صاعقه1

زمین لرزه تبریز یک باب منزل روستایی را تخریب کرد

مخالفت عربستان با افزایش پرواز هواپیماهای ایرانی برای انتقال حجاج

واژگونی خودرو حامل زائران عراقی در سبزوار ـ شاهرود

حذف مدارس خشت و گلی و بخاری‌های نفتی

مرگ مشکوک ببرها در باغ وحش وکیل‌آباد

آغاز مهلت مجدد انتخاب رشته آزمون ارشد پزشکی

زلزله 3.7 ریشتری بردخون در استان بوشهر را لرزاند

28 درصد دانش‌آموزان به رشته تجربی و 10 درصد به ریاضی می‌روند!

آخرین جزئیات از استخدام و جذب حق التدریسی‌های نهضت

نخستین مکالمۀ تلفنی شهید لشگری با همسرش بعد از 18 سال اسارت

مسجدی که برای 200 هزار نفر اشتغال‌زایی کرده است!

توصیه ای به حجاج در آستانه بازگشت به کشور

زلزله در سوزا هرمزگان

تصادف شدید بنز با نفتکش

از خودگذشتگی پاکبانان اندیمشکی در گرمای 50 درجه

افزایش 3 برابری مصرف مواد مخدر در بین زنان

آخرین آمار ثبت‌نام کنندگان در پذیرش دانشجو بر اساس سوابق تحصیلی

برنامه پرواز‌های روز دوم بازگشت حجاج به کشور منتشر شد

غرق شدن پدر و دختر تهرانی در رامسر

آخرین مهلت انتخاب رشته کنکور سراسری

ساخت ویلا در منطقه‌‌ای غیر قابل باور!

وزیر کشور: شهرداری‌ها چهار برابر نیاز، نیرو دارند

شوخی مجری تلویزیون با وام ازدواج