آریا بانو

آخرين مطالب

نگاهی به فیلم «مسخره باز»؛ تئاتر، سینما، فرمالیسم فرهنگي

نگاهی به فیلم «مسخره باز»؛ تئاتر، سینما، فرمالیسم

  بزرگنمايي:

آریا بانو -
«مسخره باز» نخستین تجربه فیلمسازی همایون غنی زاده است، کارگردانی که سال‌هاست نمایش‌هایی را در سالن‌های تئاتر کشور روی صحنه برده و یکی از بهترین‌ها در مدیوم هنر تئاتر و جوایزی را از جشنواره‌های تئاتر دریافت کرده است؛ این سابقه بیش از 10 سال در عرصه نمایش نقطه تمایز غنی زاده با سایر فیلمسازان اول است و نقطه حیاتی تجربه حضور او در مدیوم سینما تطبیق نگاه سینمایی فیلمساز با این پیشنه تئاتری است.
فیلمنامه «مسخره باز» به خوبی داستان را در یک جغرافیایی کوچک روایت می‌کند، اما فانتزی‌های ذهن شخصیت دانش با بازی صابر ابر فیلم را به حقیقتِ سینما نزدیکتر می‌کند، فیلمساز برای خلق فانتزی‌های ذهنی از جلوه‌های ویژه میدانی و بصری، طراحی صحنه و فیلمبردای خوبی بهره برده است.
بازیگران در افزایش کیفیت زبان بصری این فیلم نقش بسزایی دارند، بازی بسیار خوب علی نصیریان از یک سو و بازی‌های درست صابر ابر و بابک حمیدیان از سوی دیگر به خوبی در خدمت شخصیت پردازیِ روایت است؛ نکته مهم اما حضور تک بازیگر زن در فیلم است، هدیه تهرانی که در چند سال گذشته به شدت گزیده کار شده، نقش هما را به عنوان شخصیت اصلی زن فیلم ایفا می‌کند. با وجود اینکه هما شخصیتی در محدوده ذهنی دانش و حضورش با فانتزی‌ ذهن او همراه است، اما بازی بسیار ظریف و خوب هدیه تهرانی در تحکیم سکانس‌های فانتزی فیلم بسیار تاثیر گذار است و در مجموع فیلم نمره خوبی در زمینه بازیگری دارد.
شخصیت دانش در این فیلم، هم راوی آغازین اول شخص فیلم وهم شخصیت کانونی فیلم است، فیلمنامه «مسخره باز» تا میانه فیلم هیچ نقطه بحرانی ایجاد نمی‌کند، تنها گره فیلم عطش شخصیت دانش برای رسیدن به آرزوی ازلی یعنی «بازیگر» شدن است و مخاطب در انتظار رسیدن دانش به این شی ارزشی است که ناگهان بحران اصلی فیلم توسط «دانش» ایجاد می‌شود و روایت برای خلق درام از تلفیق همین حس انتقام و عطش بیماری وار او به سینما بهره می‌گیرد.
دانش شخصیتی منزوی است که بیشتر خلوتش را با سینما سپری می‌کند، او حتی عشق را در یک سوپراستار زن سینما می‌بیند و عطش بی پایانش به سینما پایش را به اتفاقات جدید در زندگی باز می‌کند که ریشه در زندگی کودکی‌اش دارد. داستان به نظر ساده است، اما فیلمساز با حرکت درعرض روایت سعی در شخصیت پردازی بیشتر دارد که این شیوه درباره شخصیت اصلی به خوبی عمل می‌کند، اما درباره شخصیت شاپور تا حدی کمرنگ می‌شود و به دلیل تعدد شخصیت‌های فیلم خُرده پیرنگ هایی در فیلمنامه وجود دارد (مانند قصه کاظم خان با بازی علی نصیریان و عشق نافرجامش به زری) که سرانجام تاثیرگذاری بر مخاطب ندارد، یعنی نه احساس دلسوزی برای کاظم خان ایجاد می‌شود، نه برای زری و نه حتی احساس تنفر از شخصیت سرهنگ که رقیب عشقی کاظم خان بوده است.
زمان و جغرافیای فیلم به طور دقیق مشخص نیست که به نظر تعمد فیلمساز برای گذر و انتقال نمادین مفهوم در زمان است، با وجود اینکه فیلم در تاریخی نا مشخص روایت می‌شود برخی نشانه‌ها ذهن مخاطب را به سال‌های دور گذشته ارجاع می‌دهد، اما شخصیت‌های فیلم، درگیری‌ها و دغدغه‌هایشان بسیار درونی و از جنس شخصیت‌ها در روایت‌های مدرن است، درواقع فیلم نه تنها در فرم بسیار مدرن عمل می‌کند بلکه در روایت و حتی شخصیت پردازی به شدت از فضای کلاسیک فاصله می‌گیرد و به فضای مدرن نزدیک می‌شود.
لزوم تحلیل فرم، در فیلم مسخره باز به دلیل نوآوری‌ها و خلاقیت‌ها در فرم این فیلم بسیار اهمیت دارد، صحنه‌های تکرار شده در بخش‌هایی از فیلم وجود دارد که حذف این صحنه ها نه تنها آسیبی به شخصیت پردازی و پیرنگ فیلم نمی‌زند بلکه به انسجام و روان سازی روایت کمک می‌کند. با اینکه نمی‌توان از نبوغ فیلمساز در خلق صحنه‌ها با خلاقیت‌های ذهنی در فرم غافل شد اما فیلمساز به قدری مصمم است در فرم متفاوت عمل کند که بخش‌هایی از فیلم بیشتر نوعی اداهای فرمالیستی به نظر می‌آید.
در مجموع به نظر می رسد غنی زاده در نخستین ساخته سینمایی، ورودش به عرصه فیلمسازی را با خلق شخصیت دانش و نمایش فانتزی های ذهنی او که همگی بر اساس سکانس های سینمایی مشهور دنیاست، با نوعی ادای دین به سینما آغاز می کند، سینمایی که رد پای حضور حرفه ای او در تئاتر در گوشه گوشه فیلم نمایان است، اما خلاقیت اوست که در این بزنگاه با خلق سینمایی ترین صحنه ها مخاطب را از اتمسفر تئاتر خارج می‌کند و به تماشای سکانس های خوب سینمایی دعوت می‌کند.
شاید نتوان «مسخره باز» را به عنوان یک اثر سینمایی جریان اصلی شناخت، اما قطعا تجربه‌ای جسورانه از سوی فیلمساز و تجربه ای جذاب برای مخاطب است.
درباره موسیقی فیلم هم باید گفت که مسخره باز از موسیقی متن بسیار خوبی بهره می‌برد، فیلمساز به درستی و برای پیشبرد روایت در لحظه‌های درستی از موسیقی استفاده می‌کند؛ این تعلق خاطر به موسیقی و استفاده درست به قدری برای فیلمساز مهم است که در یکی از دیالوگ‌های فیلم می‌شنویم «آنجا که کلام از بیان احساس باز می‌ماند، موسیقی آغاز می‌شود».
بانی فیلم/ آرین نغزگو





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کلانتر 2 به آنتن برگشت!

آغاز ساخت موسیقی سریال «برادر جان»

میزبانی تئاتر مولوی از بیست و دومین جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی/ فراخوان رپرتوار نمایشنامه‌خوانی در تئاتر مان

گالری ژاله میزبان نمایشگاه گروهی پناهگاه می‌شود

فرشاد فزونی برای بیوه سیاه می‌نوازد/ فیلم

نمایشگاه "جزیره‌ای در سرزمین من" در میکا گالری کیش

مبارزه آنجلینا جولی علیه خشونت‌های جنسی در مناطق جنگی (+تصاویر)

«بن افلک» فیلم «ارتش ارواح» را بازی و کارگردانی می‌کند

افزایش تعاملات کارگروه مدولباس با پلیس نظارت بر اماکن عمومی ناجا

برگزاری بزرگداشت مسعود دلخواه و کامران سپهران در اختتامیه/ جشنواره تئاتر دانشگاهی اعتباری برگزار می‌شود/ گزارش نشست رسانه‌ای بیست و دومین جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی

به غریبه‌ها لبخند بزن... / نگاهی به فیلم "جوئل" ساخته کارلوس سورین

نشست "عصر شعر و ترانه" با حضور عبدالجبار کاکایی/ "عصر شعر و ترانه" در ارسبارن/ حضور اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران در نمایشگاه کتاب

چند خبر از نخستین روز نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران

انتقاد آیت الله مکارم شیرازی به برگزاری برخی مسابقات در رسانه ملی

وعده دیدار نقاشان و شهروندان در پل طبیعت/ اسامی هنرمندان اعلام شد

"یک ساعت آرامش" در میان استقبال مخاطبان به جمشید مشایخی تقدیم شد

خانه هنرمندان ایران میزبان آثار "ابراهیم معمارزاده" می‌شود

موسیقی یک اثر نمایشی آلبوم شد/ "تبرئه" در خانه موزه بتهوون

افتتاح غرفه چین با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد

نمایشگاه نقش خط‌ها و خروس‌های حسین نوروزی

بازدیدکنندگان و مخاطبان کتاب چه مؤلفه هایی را برای خرید از نمایشگاه باید در نظر بگیرند

رقابت باهوش‌ها در تلویزیون

اتفاقات "شهر ما" در تماشاخانه ایرانشهر روایت می‌شود / فراخوان کارگاه‌های تولید هنرهای نمایشی منتشر شد / حکایت عاشقی اصلی و کرم در نیاوران روی صحنه می‎رود

بازدید میهمانان خارجی چهاردهمین جشنواره رادیو از رادیو نمایش/ برگزاری جشن "ارمغان اردیبهشت" همزمان با 79 سالگی رادیو

دوازدهمین جشنواره موسیقی نواحی آبان ماه برگزار می شود

جنجال قماربودن برنامه برنده باش گلزار | آیا این برنامه تعطیل می شود؟!!

عکس های نهال سلطانی سوپر مدل ایرانی و زیباترین دختر خاورمیانه!

حمله کیهان این بار به سید جواد هاشمی!

واکنش علیفر به شعری که اخیرا در گزارش بازی‌اش سرود!

شهردار تهران: منافع مردم همراه با اقتصاد مبتنی بر فرهنگ است / لاله‌زار ظرفیت‌های نهفته بسیاری دارد

افتتاح نگارخانه‌ لنا با نمایشگاهی به نفع سیل‌زدگان

استقبال از کنسرت علیرضا قربانی / تمدید "با من بخوان" در روزهای 20 و 21 اردیبهشت

اختتامیه چهارمین جشنواره ژکال در دانشگاه هنر

آغاز پیش ثبت‌نام برای حضور در بخش عفاف و حجاب بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم

کارگاه‌های آفرینش یک ایده به سبک باوهاوس برگزار می‌شود

فیلم‌های امیر نادری حدیث نفس اوست / ماجرای "کات، چابهار" چه بود؟!

باشگاه مهارتِ "عصر جدید" استارت خورد / محمد اصفهانی در میان گروه آموزش‌دهندگان

رونمایی از پشت صحنه فیلم "گاو" با حضور علی نصیریان و عزت‌الله رمضانی‌فر

تئاتر لاکچری در تمام دنیا هم وجود ندارد / اگر متن فلوریان زلر را جدی اجرا می‌کردیم مرگ این کار فرا می‌رسید / نمایش "یک ساعت آرامش" به روایت سیدجواد روشن و وحید نفر

حضور در جشنواره جهانی فیلم فجر امروز تبدیل به یک امتیاز مثبت برای آثار شده است / روایت جواد نوروزبیگی از "مهمانخانه ماه نو " تولید مشترک ایران و ژاپن

سعی کردم لبخند شاعری که حزن یک ملت را در سینه دارد با عکس نشان دهم / روایت کوروش ادیم از پروژه "لبخند شاعر" که به نمایشگاه کتاب تهران رسید

پیش به سوی سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران / 440 هزار عنوان کتاب داخلی و خارجی میزبان کتاب‌خوانان می‌شوند

برگزیدگان سیزدهمین جایزه معماری میرمیران معرفی شدند / شهردار تهران: معماری گذشتگان در سیل اخیر درس‌های خوبی به ما دادند

«ویدیوچک» روی آنتن شبکه ورزش

2 مدرس فینال «عصر جدید» معرفی شدند

آخرین خبرها از سریال رمضانی «برادر جان» با بازی علی نصیریان

بازیگران نمایش «شاه ماهی» تکمیل شدند

مراسم یادبود منیر شاهرودی فرمانفرمائیان در باغ موزه نگارستان

الناز حبیبی به جمع بازیگران «شاه ماهی» پیوست

معرفی هیئت داوران بخش صحنه بیست و دومین جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی