آریا بانو

آخرين مطالب

نقدی بر «همه می‌دانند» جدیدترین فیلم اصغر فرهادی فرهنگي

نقدی بر «همه می‌دانند» جدیدترین فیلم اصغر فرهادی

  بزرگنمايي:

آریا بانو -
«همه می‌دانند» فیلم جدید اصغر فرهادی با کیفیت خوب و زیرنویس روان وارد فضای مجازی شد و برخلاف آثار قبلی‌اش صف‌بندی گسترده‌ای از مخالف و موافق را پیش روی خودش دید. البته همه فیلم‌های فرهادی پرحرف‌وحدیث بودند منتها طیف موافق چربش زیادی برمخالفان داشت. اما این بار خیلی‌ها فیلم را ناموفق می‌دانند. واقعیت این است که او فیلم ساز جریان‌سازی در سینمای ایران محسوب می‌شود. دنیای فیلم‌های او شکل تازه‌ای از مناسبات اجتماعی به خصوص طبقه متوسط را وارد سینما کرد که هم حرف‌های جدی داشت هم می‌توانست مخاطب داخلی را در کنار داور جشنواره خارجی به یک اندازه همراه کند. فرهادی با هرکدام از فیلم‌هایش ثابت کرد سر نترسی دارد و دنبال تجربه‌های متفاوت است. فرهادی و فیلم تازه‌اش را نباید فقط در ادامه مسیر فیلم سازی اسکاری و با تمام کارنامه وی مقایسه کنیم، بلکه باید اثر را مستقل از نام فیلم ساز بررسی کنیم تا بفهمیم واقعاً فرهادی در تجربه جدیدش ناموفق بوده یا نه؟
چرا با تجربه جدیدی از فرهادی مواجه ایم؟
«همه می‌دانند» داستان مواجهه یک خانواده اسپانیایی با مشکلی است که برای یکی از اعضا پیش می‌آید. اعضای خانواده‌ای که برای عروسی در روستایی دور هم جمع شده‌اند، حالا باید با بحرانی که رقم می‌خورد روی دیگری از رازها، نگرانی‌ها، فداکاری‌ها و تعاملات خود را نشان دهند. سینمای فرهادی که بعد از دو تجربه مهجور با «چهارشنبه سوری» اوج گرفت، به رغم قلاب‌های جالبی که به ذهن و روان مخاطب می‌انداخت، به واسطه مضامین اش نوعی تلخی و نبود طراوت در اتمسفر کلی فیلم، به خصوص روایت و داستان داشت اما فرهادی با ساختن اثری در اسپانیا نشان داد جسارت جالبی برای تجربه‌های دشوار دارد و می‌تواند سکانس‌های نفس‌گیر و پر از دیالوگ‌های پینگ‌پنگی‌اش را بشکند و فیلمی گرم و گیراتر از آثار قبل بسازد که متناسب با فرهنگ مردم اسپانیاست. فیلمی که هشدارها و چالش‌هایش، مخاطب عمومی‌تر را مثل آثار قبلی فرهادی اذیت نمی‌کند. به نوعی می‌توان این فیلم را شروع عامه‌پسندتر شدن سینمای مردی دانست که در فیلم‌هایش همزمان راوی مناسبات اجتماعی آدم‌ها و کشمکش‌های درونی آن‌هاست.
چرا فیلم تجربه‌ای موفق است؟
همیشه اولین‌ها بهتر در ذهن مخاطب باقی می‌مانند. برای همین وقتی یک فیلم ساز مؤلف، مسیری را شروع می‌کند، جریان‌سازی او با آثار اولش شکل می گیرد و در خاطره‌ها می‌ماند و به همین دلیل عرصه برای ادامه کار و تکرار موفقیت بر آن آدم تنگ می‌شود. «همه می‌دانند» با حضور درخشان سه غول سینمای جهان که به خصوص در آثار غیرانگلیسی‌زبان حضور موفق داشته‌اند و فیلم نامه‌ای که تا پایان مخاطب را همراه می‌کند و حتی یک نقطه عطف جالب هم دارد، در مجموع اثر موفقی است. برای آن که میزان این موفقیت را درک کنیم فیلم را با چند اثر اسکاری سال‌های اخیر سینمای هالیوود مقایسه کنید: «لالا لند»، «مهتاب»، «شکل آب» و خیلی دیگر از نمونه‌های مشابه سال‌های قبل به مراتب از «همه می‌دانند» ضعیف‌تر هستند. حتی در بین آثار فرهادی، اگر تجربه‌های اول مثل «رقص در غبار» و «شهر زیبا» را نادیده بگیریم، «همه می‌دانند» می‌تواند هم‌قدوقواره «چهارشنبه‌سوری» و «فروشنده» و بالاتر از «گذشته» باشد. البته فرم این فیلم به واسطه بی‌بهره بودن از رئالیسم «پایان باز» متداول در آثار فرهادی، متفاوت‌تر از بقیه است و مبنای مقایسه این اثر با بقیه آثار این فیلم ساز کمی اشکال دارد. برای همین بهتر است به جای آن که بگوییم کدام فیلم فرهادی بهتر است، بگوییم از سبک کدام یک بیشتر لذت بردیم. حتی در مضامین هم مقایسه محتوای «همه می‌دانند» به واسطه اتمسفر و مخاطب هدف، با بقیه فیلم‌های فرهادی با توجه به نیم‌نگاهی که او به مخاطب جهانی داشته، اشتباه است. فراموش نکنید وقتی فرهادی در اسپانیا فیلم ساخته، تلاش کرده تا راوی زندگی مردمی در نقطه دیگری از دنیا باشد، اما در «همه می‌دانند» مخاطب هیچ وقت حس نمی‌کند کارگردانی غیراسپانیایی توانسته این روایت جالب را با آن بازی‌های تماشایی ارائه کند و همین موضوع یکی از موفقیت‌های فیلم است که در نظر برخی منتقدان ضعف جلوه کرده چون انتظار داشتند فیلم جدید فرهادی فقط لوکیشن متفاوتی داشته باشد و از حس‌وحال همیشگی آثارش بهره ببرد.
چرا با یک شاهکار طرف نیستیم؟
فیلم، درامی است که ته‌مایه‌های جنایی دارد اما برای شاهکار تلقی شدن و ماندگاری، به عوامل دیگری نیاز دارد که سرآمد آن‌ها فیلم نامه‌ای قوی‌تر است. در «همه می‌دانند» خبری از شوک‌های پایانی سینمای فرهادی نیست، پرده اول و دوم و سوم کاملاً از هم تفکیک شده‌اند و به کلاسیک‌ترین شکل ممکن برای هرکدام یک نقطه پایان مشخص شده که فیلم نامه را تبدیل به اثری فاقد تجربه‌گرایی و خلاقیت یک فیلم ساز بزرگ و مؤلف می‌کند. از همه بدتر گره‌گشایی پایانی فیلم است که چون مقدمات لازم را ندارد، چندان که باید به دل مخاطب نمی‌نشیند. اما حتی با این اوصاف هم حجم نقدی که به اثر وارد می‌شود گویای این است که منتقدان ما فرض را بر این گذاشته‌اند که فرهادی محکوم است در هر فیلم یک شاهکار تحویل سینمای جهان بدهد.
روزنامه خراسان





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

رادیو تهران شب قدر از زندان اوین روی آنتن می‌رود

دست‌فروشی سه بازیگر زن تئاتر و سینما در متروی تهران

صدیقه کیانفر: بگذارید تا زنده‌ام دوباره کار کنم

سخنان «مایکل مور» علیه «ترامپ» در جشنواره کن

چهره ها/ نخل طلایی که هنوز پابرجاست

واکنش مهدی پاکدل به شایعه کناره گیری اش از تلویزیون

چهره ها/ سلفی های تکراری بابک جهانبخش و همسرش در سالگرد ازدواج شان

بازار «کن» در تعداد شرکت‌کننده رکورددار شد

هنرنمایی جمشید مشایخی در آخرین حضور سینمایی‌اش

واریز پول فروش فیلم به صاحبان اثر چقدر زمان می‌برد؟

نویسنده مشهور از ناتالی پورتمن عذرخواهی کرد

بهترین بازیگر زن جشنواره کن 2019

چهره ها/ سلفی ماشینی مصممِ سعید عزت اللهی

چهره ها/ قیافه مثلا نچرالِ هانیه توسلی

شهرام شکیبا: قرار نیست هر برنامه‌ای چالشی باشد

چهره ها/ دعاهای شب قدرگونه محسن ابراهیم زاده

آماده یک گریه حسابی در پایان «اسباب‌بازی 4» باشید

«نتفلیکس» حق انتشار دو فیلم برنده نخل طلا را خرید

چهره ها/ مردم چین گوشی های آیفون را به سطل زباله انداختند

سکانس نفس گیر «برادر جان» در دادگاه

روایتی عینی از پشت صحنه جنگ سوریه در تلویزیون

داستان فداکاری جوانی که دست‌هایش را در راه کمک به زلرله‌زدگان از دست داد

چهره ها/ روایت پسر آهنگران از نماز میتی که بر پیکر «ناصر ملک مطیعی» خواند

بازیگران سریال دل دار در قاب پشت صحنه

نادر فلاح: «مختلف الاضلاع» روایتی از دوتایی‌های تاریخ است

احمد امینی کارگردان «بیگانه‌ای با من است» شد

پژمان جمشیدی بازیگر «مادر» شد

بازخوانی زندگی و زمانه «بنت‌الهدی» در شبکه مستند

چرا لیندا کیانی مثل بعضی از سلبریتی ها نظر سیاسی نمی دهد؟

بزرگداشت مسعود کیمیایی در کانادا برگزار شد

چهره ها/ مروارید خانم نهنگ آبی در شکار لحظه ها

چهره ها/ وقتی کامران تفتی با بزرگ آقای سینما کیف می کند

هجوم ستاره‌های هالیوودی به مجری‌گری مسابقات تلویزیونی

سکانس دیدنی خندوانه با حضور عابدزاده به مناسبت تولد عقاب آسیا

بازیگرانی که باید پول‌های مشکوک را پس بدهند

چهره ها/ توئیت همایون شجریان برای تولد مادرش

خواننده ای 100میلیون داد که تیتراژ یک سریال را بخواند/ این تلویزیون است یا تجارتخانه؟

توضیح لیلا حاتمی درباره حذفش از سریال «نهنگ آبی»

نمایش بزرگ‌ترین مجموعه آثار «داوینچی» (+تصاویر)

فیلم‌های سینمایی که این روزها از تلویزیون پخش می‌شوند

سرامیست‌های ایرانی در دوسالانه "فاین‌کرفت" فرانسه

دستفروشی سه بازیگر زن مطرح تئاتر و سینما در متروی تهران

طرح اهدای کتاب به نفع کودکان کم‌توان سیل‌زده

توضیح لیلا حاتمی درباره خروج از سریال "نهنگ آبی"

اعطای نشان ویژه به فیلم برتر با موضوع "حمایت از تولید ملی"

شب مسعود کیمیایی در تورنتو

کامران تفتی: این همه عاقل، بگذار به یکی بگویند خل!

چهره ها/ نگاه فلسفی طورِ علی شادمان به جناب مانکن!

چهره ها/ صداپیشه جناب خان و رفقای سرخوشش

چهره ها/ دوستی سجاد افشاریان با سگی که سر راهش سبز شد