آریا بانو

آخرين مطالب

نقدی بر «همه می‌دانند» جدیدترین فیلم اصغر فرهادی فرهنگي

نقدی بر «همه می‌دانند» جدیدترین فیلم اصغر فرهادی

  بزرگنمايي:

آریا بانو -
«همه می‌دانند» فیلم جدید اصغر فرهادی با کیفیت خوب و زیرنویس روان وارد فضای مجازی شد و برخلاف آثار قبلی‌اش صف‌بندی گسترده‌ای از مخالف و موافق را پیش روی خودش دید. البته همه فیلم‌های فرهادی پرحرف‌وحدیث بودند منتها طیف موافق چربش زیادی برمخالفان داشت. اما این بار خیلی‌ها فیلم را ناموفق می‌دانند. واقعیت این است که او فیلم ساز جریان‌سازی در سینمای ایران محسوب می‌شود. دنیای فیلم‌های او شکل تازه‌ای از مناسبات اجتماعی به خصوص طبقه متوسط را وارد سینما کرد که هم حرف‌های جدی داشت هم می‌توانست مخاطب داخلی را در کنار داور جشنواره خارجی به یک اندازه همراه کند. فرهادی با هرکدام از فیلم‌هایش ثابت کرد سر نترسی دارد و دنبال تجربه‌های متفاوت است. فرهادی و فیلم تازه‌اش را نباید فقط در ادامه مسیر فیلم سازی اسکاری و با تمام کارنامه وی مقایسه کنیم، بلکه باید اثر را مستقل از نام فیلم ساز بررسی کنیم تا بفهمیم واقعاً فرهادی در تجربه جدیدش ناموفق بوده یا نه؟
چرا با تجربه جدیدی از فرهادی مواجه ایم؟
«همه می‌دانند» داستان مواجهه یک خانواده اسپانیایی با مشکلی است که برای یکی از اعضا پیش می‌آید. اعضای خانواده‌ای که برای عروسی در روستایی دور هم جمع شده‌اند، حالا باید با بحرانی که رقم می‌خورد روی دیگری از رازها، نگرانی‌ها، فداکاری‌ها و تعاملات خود را نشان دهند. سینمای فرهادی که بعد از دو تجربه مهجور با «چهارشنبه سوری» اوج گرفت، به رغم قلاب‌های جالبی که به ذهن و روان مخاطب می‌انداخت، به واسطه مضامین اش نوعی تلخی و نبود طراوت در اتمسفر کلی فیلم، به خصوص روایت و داستان داشت اما فرهادی با ساختن اثری در اسپانیا نشان داد جسارت جالبی برای تجربه‌های دشوار دارد و می‌تواند سکانس‌های نفس‌گیر و پر از دیالوگ‌های پینگ‌پنگی‌اش را بشکند و فیلمی گرم و گیراتر از آثار قبل بسازد که متناسب با فرهنگ مردم اسپانیاست. فیلمی که هشدارها و چالش‌هایش، مخاطب عمومی‌تر را مثل آثار قبلی فرهادی اذیت نمی‌کند. به نوعی می‌توان این فیلم را شروع عامه‌پسندتر شدن سینمای مردی دانست که در فیلم‌هایش همزمان راوی مناسبات اجتماعی آدم‌ها و کشمکش‌های درونی آن‌هاست.
چرا فیلم تجربه‌ای موفق است؟
همیشه اولین‌ها بهتر در ذهن مخاطب باقی می‌مانند. برای همین وقتی یک فیلم ساز مؤلف، مسیری را شروع می‌کند، جریان‌سازی او با آثار اولش شکل می گیرد و در خاطره‌ها می‌ماند و به همین دلیل عرصه برای ادامه کار و تکرار موفقیت بر آن آدم تنگ می‌شود. «همه می‌دانند» با حضور درخشان سه غول سینمای جهان که به خصوص در آثار غیرانگلیسی‌زبان حضور موفق داشته‌اند و فیلم نامه‌ای که تا پایان مخاطب را همراه می‌کند و حتی یک نقطه عطف جالب هم دارد، در مجموع اثر موفقی است. برای آن که میزان این موفقیت را درک کنیم فیلم را با چند اثر اسکاری سال‌های اخیر سینمای هالیوود مقایسه کنید: «لالا لند»، «مهتاب»، «شکل آب» و خیلی دیگر از نمونه‌های مشابه سال‌های قبل به مراتب از «همه می‌دانند» ضعیف‌تر هستند. حتی در بین آثار فرهادی، اگر تجربه‌های اول مثل «رقص در غبار» و «شهر زیبا» را نادیده بگیریم، «همه می‌دانند» می‌تواند هم‌قدوقواره «چهارشنبه‌سوری» و «فروشنده» و بالاتر از «گذشته» باشد. البته فرم این فیلم به واسطه بی‌بهره بودن از رئالیسم «پایان باز» متداول در آثار فرهادی، متفاوت‌تر از بقیه است و مبنای مقایسه این اثر با بقیه آثار این فیلم ساز کمی اشکال دارد. برای همین بهتر است به جای آن که بگوییم کدام فیلم فرهادی بهتر است، بگوییم از سبک کدام یک بیشتر لذت بردیم. حتی در مضامین هم مقایسه محتوای «همه می‌دانند» به واسطه اتمسفر و مخاطب هدف، با بقیه فیلم‌های فرهادی با توجه به نیم‌نگاهی که او به مخاطب جهانی داشته، اشتباه است. فراموش نکنید وقتی فرهادی در اسپانیا فیلم ساخته، تلاش کرده تا راوی زندگی مردمی در نقطه دیگری از دنیا باشد، اما در «همه می‌دانند» مخاطب هیچ وقت حس نمی‌کند کارگردانی غیراسپانیایی توانسته این روایت جالب را با آن بازی‌های تماشایی ارائه کند و همین موضوع یکی از موفقیت‌های فیلم است که در نظر برخی منتقدان ضعف جلوه کرده چون انتظار داشتند فیلم جدید فرهادی فقط لوکیشن متفاوتی داشته باشد و از حس‌وحال همیشگی آثارش بهره ببرد.
چرا با یک شاهکار طرف نیستیم؟
فیلم، درامی است که ته‌مایه‌های جنایی دارد اما برای شاهکار تلقی شدن و ماندگاری، به عوامل دیگری نیاز دارد که سرآمد آن‌ها فیلم نامه‌ای قوی‌تر است. در «همه می‌دانند» خبری از شوک‌های پایانی سینمای فرهادی نیست، پرده اول و دوم و سوم کاملاً از هم تفکیک شده‌اند و به کلاسیک‌ترین شکل ممکن برای هرکدام یک نقطه پایان مشخص شده که فیلم نامه را تبدیل به اثری فاقد تجربه‌گرایی و خلاقیت یک فیلم ساز بزرگ و مؤلف می‌کند. از همه بدتر گره‌گشایی پایانی فیلم است که چون مقدمات لازم را ندارد، چندان که باید به دل مخاطب نمی‌نشیند. اما حتی با این اوصاف هم حجم نقدی که به اثر وارد می‌شود گویای این است که منتقدان ما فرض را بر این گذاشته‌اند که فرهادی محکوم است در هر فیلم یک شاهکار تحویل سینمای جهان بدهد.
روزنامه خراسان





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

واکنش تهمینه میلانی به اظهارات بهروز افخمی/ عکس

شبنم قلی‌خانی با ریش و سبیل مردانه!/ عکس

اجرایی تاویل‌دار و زیبا / نگاهی به نمایش "خانه سیاه است" به نویسندگی، طراحی و کارگردانی محسن اردشیر

یک نمایش خیابانی بسیار کوتاه ، اما زیبا / نگاهی به نمایش خیابانی "دعای آفتاب" محمدعلی صادق حسینی از لاهیجان

وزیر ارشاد مهمان موسیقی اقوام شد

حسینی: نقوش سیستان و بلوچستان سرشار از کیمیای خلاقیت است / معرفی برگزیدگان بخش بین‌الملل هشتمین جشنواره مد و لباس فجر

وحید تاج: در شهر یزد ممنوع‌ الکارم

فروش نازل فیلم ها پس از اشباع سینماروها در جشنواره فجر

برنده اسکار داور جشنواره پویانمایی تهران شد/ مایکل دودوک به ایران می‌آید

«فروغ» دیگر خط‌قرمز نیست!

«سارق روح» از امشب به شبکه افق می‌رود

چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی؛ از ولنتاین تا ولنتاین!

جای خالی «کلاه قرمزی» در نوروز 98

"گذرگاه" تنفسی برای تئاتر کلیشه زده ما است/ گزارشی از آغاز به کار چیدمان فرانسه در سالن عباس جوانمرد

برپایی آیین بین‌المللی "جهان نوروز"

آیین‌نامه جدید اکران در دست تصویب است/ افزایش قیمت بلیت سینماها

روایت زندگی آخرین بازمانده‌ مکتب صبا / نگاهی به فیلم مستند "ساز و مِهر"

دیدنی کردنِ نادیدنی / نگاهی به نمایش عروسکیِ "اپرای عشق" بهروز غریب‌پور

اجرای نمایش "عشق" جعفر مهیاری در فرانسه

غوغای پازل بند و علیرضا طلیسچی در برج میلاد

مرکز گسترش با 17 انیمیشن متنوع به جشنواره پویانمایی تهران می‌آید

اجرای موسیقی و حرکات آیینی کردی در جشنواره موسیقی فجر / هنرنمایی گروه نوای سیمره از کوهدشت لرستان

هوای "باغ" نکردیم و دور "باغ" گذشت / نگاهی به نمایش "باغ آلبالو" قطب‌الدین صادقی

معرفی هیات انتخاب و داوران پنجمین دوره "جایزه فرشته"

آسان نیست که هم زن باشید و هم کارگردان تئاتر/ روایت نویسنده پیام روز جهانی تئاتر از روی صحنه رفتن در لبنان

اجرای 32 نمایش در هفتمین روز از جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر/ سوئدی‌ها به دلیل مصدومیت بازیگرشان از حضور در جشنواره انصراف دادند

هنرمندان بخشی از جشنواره تئاتردانشگاهی به کارگاه تئاتر "گروه‌های اجتماعی" رفتند

نمایش آثار نقاشی محمدهادی فدوی در گالری آرتیبیشن

تئاتر خود یک کشور است / پیام روز جهانی تئاتر 2019 توسط کارلوس سِلدِران

دیدار دبیر جشنواره با مهمانان خارجی حاضر در نخستین پیشخوان ملی هنرهای اجرایی ایران

تمدید مهلت ثبت نام در کارگاه سینما و دیپلماسی

وزیر ارشاد: دوست داشتم در کنار مردم نمایش خوب ببینم

اولین نمایش مردمی "قرارمون پارک شهر" در پردیس کورش

کنسرت لئو روخاس تمدید شد

سراج، قربانی، سرلک، خواجه امیری، لیان، فلاحی و یزدانی در جشنواره موسیقی فجر

هشتمین جشنواره بین‌المللی مد و لباس فجر به روایت جمعی از فعالان

رومئو کاستلوچی یا پرچم‌دار آنتونن آرتو/ جُستاری پیرامون حضور کارگردان‌های به نام در جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر

معرفی تئاتر معاصر ایران در استانبول/ کالبدشکافی تئاتر ایران در حضور شاهدان عینی

احیای جشنواره تجسمی "هنر جوان" پس از 5 سال وقفه / 27 پوستر به یاد 27 شهید حادثه تروریستی زاهدان رونمایی می‌شود

خاطره‌بازی ارکستر فارابی و اجرای پرقدرت سماع قزوین

کنسرت "تنیده در صدا" در تالار رودکی

رضا یزدانی و عقابش در اکران مردمی جنجال به پا کرد!

انتشار کتاب محمود دولت آبادی بعد از 12 سال

اکران فیلم نوید محمدزاده بعد از 10 سال

اهدای کتاب در ازای دریافت زباله

توصیه‌های آخر پدر شهیدی که در کهف الشهدا آرمیده چه بود؟

نمایش خروجی کارگاه‌های جشنواره مدل و لباس فجر در ایتالیا / نشان مهتاب ادای احترام به پیشکسوت سوزن‌دوزی است

درس‌هایی از استاد پیانو بر صحنه تالار رودکی

مد و لباس ایران به لحاظ محتوا غنی است / ایران نیازمند دستیابی به یک زبان بین‌المللی در مد و لباس است / دیدار مدرسان آکادمی بررا و نماینده شرکت Chiefe با مدیران بخش بین‌الملل هشتمین جشنواره مد و لباس فجر در چابهار

هایدن، پیازولا و احمد پژمان به روایت دانشجویان دانشگاه هنر