آریا بانو

آخرين مطالب

12 آذر؛ روز قانون اساسی گوناگون

12 آذر؛ روز قانون اساسی

  بزرگنمايي:

آریا بانو - در 12 آذر 1358 پس از پیروزی انقلاب اسلامی قانون اساسی تازه‌ای بر مبنای حقوق انسانی و اصول اسلامی تدوین و فصلی تازه در برابر قوانین اساسی کشور‌های جهان گشوده شد.


روز قانون اساسی
تاریخ 12 آذر
علت نامگذاری تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سرویس عمومی - از قانون اساسی جمهوری اسلامی و تاریخ تدوین و تکوین آن چقدر می دانید؟ روز قانون اساسی چه اهمیتی دارد و هدف از گرامیداشت چنین روزی چیست؟ برای آگاهی بیشتر در این رابطه با ما همراه باشید.
تاریخچه روز قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 57 و تصویب نظام جمهوری اسلامی که در همه پرسی ملت با رای قاطع 98/2 آری مردم رسمیت یافت، انتخابات تعیین «مجلس خبرگان» قانون اساسی برگزار شد که جمعی از دانشمندان و اسلام شناسان ایران را (75 نماینده از سراسر کشور به مدیریت شهید بهشتی) برای تصویب قانون اساسی از مرداد سال 58 گرد آورد. تصویب این قانون اسلامی در 175 اصل و یک مقدمه و مؤخره، اگرچه مصوب نمایندگان خود ملت بود، اما برای تایید بیشتر مردمی بودن، به همه پرسی گذارده شد که در آن بیش از 75 درصد مردم، معادل 95 درصد شرکت‌کنندگان در رفراندوم، به متن پیشنهادی رای مثبت دادند. چنین بود که در 12 آذر ماه 58، ملت ایران به قانون اساسی مصوب نمایندگان خود، مهر تایید زدند. به پاس چنین روز سرنوشت سازی، 12 آذر در تقویم جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز قانون اساسی به ثبت رسید و هر سال گرامی داشته می‌شود.

تعریفی از قانون اساسی
قانون اساسی عالی‌ترین سند حقوقی یک کشور و راهنمایی برای تنظیم قوانین دیگر است. قانون اساسی تعریف کنندهٔ اصول سیاسی، ساختار، سلسله مراتب، جایگاه و حدود قدرت سیاسی دولت یک کشور و تعیین و تضمین کنندهٔ حقوق شهروندان کشور است. نکته مهم این است که هیچ قانونی نباید با قانون اساسی کشور‌ها مغایرت داشته باشد.
قانون اساسی شامل قواعدی است که حاکم بر اساس حکومت و صلاحیت قوا، حقوق و آزادیهای فردی و ... است و به این علت که ترتیب حکومت و قوای اساسی مملکت را تعیین می‌کند برتر از سایر قواعد حقوقی است. حدود و اختیار هر قوه و رابطه آنها با یکدیگر در این قانون تعیین شده و قانونگذار عادی حق نسخ و تجدید نظر در آن را ندارد. چون احتمال دارد پاره‌ای قواعد فرعی در قانون اساسی درج شود و یا بالعکس از تصریح به پاره‌ای قواعد امتناع شود. بنابراین بهترین نشانه تشخیص قانون اساسی تشریفات مخصوص ایجاد و وضع آنست. معمولاً پس از هر انقلاب و تحول، دولت جدید، اساس حکومت واژگون شده را در هم می‌ریزد و مبنای تازه ای برای حکومت سیاسی انتخاب می‌کند. در موارد عادی؛ دولت، تجدید نظر در قانون اساسی را به آسانی نمی‌تواند به انجام رساند، زیرا باید مجلس فوق‌العاده و یا مقننه عادی با تشریفات زیادتر این امر را به انجام رساند.
نخستین قانون اساسی در ایران، قانون اساسی مشروطه بود که در 8 دی 1285 شمسی به امضای مظفرالدین‌شاه رسید. مظفرالدین شاه که مجلس اول را در کاخ گلستان گشود، 10 روز پس از امضای قانون اساسی با 51 اصل، درگذشت. این قانون عموماً مربوط به طرز کار مجلس شورای ملی و مجلس سنا می‌شد، به همین دلیل در آغاز به «نظامنامه» نیز مشهور بود. بعد از مدتی «متمم قانون اساسی» تهیه شد و به تصویب مجلس رسید و محمدعلی‌شاه نیز آن را در 29 شعبان 1325 هجری قمری امضا کرد. از آن پس در چند نوبت با تشکیل «مجلس مؤسسان» برخی از مواد این قانون تغییر کرد. این قانون و متمم آن تا سال 1357 که حکومت پادشاهی در ایران برافتاد، قانون اساسی ایران بود.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، قانون اساسی جمهوری اسلامی که پیش نویس آن به دستور امام نگارش یافته و توسط شورای انقلاب و دولت موقت مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود، جهت جلب آرا و انظار مردم و اندیشمندان در تاریخ در روزنامه‌های کثیرالانتشار منتشر شد. پس از تشکیل مجلس خبرگان قانون اساسی و تدوین و بررسی نهایی توسط آنان، این قانون به همه پرسی گذاشته و از سوی مردم تایید شد. این قانون در سال 1368 مورد بازنگری قرار گرفت و در 6 مرداد در همه پرسی قانون اساسی ایران در 1368 به تایید اکثریت مردم ایران رسید.
ساختار قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پس از بازنگری
مقدمه فصل اول: اصول کلی فصل دوم: زبان، خط، تاریخ و پرچم رسمی کشور فصل سوم: حقوق ملت فصل چهارم: اقتصاد و امور مالی فصل پنجم: حق حاکمیت ملت و قوای ناشی از آن فصل ششم: قوه مقننه فصل هفتم: شوراها فصل هشتم: رهبر یا شورای رهبری فصل نهم: قوه مجریه فصل دهم: سیاست خارجی فصل یازدهم: قوه قضائیه فصل دوازدهم: صدا و سیما فصل سیزدهم: شورای عالی امنیت ملی فصل چهاردهم: بازنگری در قانون اساسی

هدف روز قانون اساسی
«قانون اساسی یکی از ثمرات عظیم، بلکه بزرگترین ثمره جمهوری اسلامی است» این جمله ای است که امام خمینی (ره) برای اجرای تنفیذ قانون اساسی در مورد آن گفتند. 12 آذر روز بزرگداشت چنین روزی است. روزی که یکی از بزرگترین ثمرات جمهوری اسلامی به بار نشست. این روز یادآور حضور فعال مردم در صحنه انتخابات و تصمیم در همه امور مملکت از جمله قانون کشور است. روزی که آغاز راه تحقق عینیِ جمهوری اسلامی بود که بر اساس اصل ششم قانون اساسی آن، اداره امور کشور با اتکاء آرای مردمی از راه انتخابات قرار داده شده است.
حمید قارایی





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دریاچه ای بکر در دل جنگل های نوشهر

از زن مرموز در ترور رئیس جمهور ایالات متحده چه می دانید؟

خانه‌تکانی توسط یک ناشناس، معمای پلیس شد!

تکیه بیگلر بیگی در کرمانشاه

52سیلی به‌صورت شوهر!

شب‌قدر از منظر علامه حسن‌زاده‌ آملی

صندلی هایی که تابلوی نقاشی هستند!

دندان های مصنوعی قدیمی چندان مصنوعی نبودند!

تنبل‌ترین‌ مردمان جهان

جاذبه توریستی عجیب و متفاوت کلمبیا

حمام نوبر تبریز؛ از حمام‌های منحصر به فرد قاجاری

رمز و رازهای ترک عادات بد

نماهنگ زیبای امام رضایی

استفاده از جمجمه انسان به جای فنجان!

مهمانی خدا/ اعمال و دعاى مخصوص روز «بیستم» ماه مبارک رمضان؛ فرود آورنده وقار

صوت/ تلاوت «جزء بیستم» قرآن در بیستمین روز ماه مبارک رمضان با صدای «استاد پرهیزگار»

مداحی شکسته قلب محراب

منطقه ای که به چهار بهار ایران معروف است

چرا کودکان شرق آسیا، سالم‌ترین کودکان جهان اند (+تصاویر)

رکورد سفر به عمیق‌ترین نقطه اقیانوس

تصاویر فرودگاهی به شکل دانه برف در چین

روشی عجیب برای جمع کردن خرابکاری!

4 گوشه دنیا/ ثبت رکورد پنکیکی در شهر لاوال فرانسه

4 گوشه دنیا/ حراج آلوده ترین لپ تاپ دنیا

4 گوشه دنیا/ نخستین میلیاردر جهان!

بهترین اعمال در شب قدر

4 گوشه دنیا/ رکورد سفر به عمیق‌ترین نقطه اقیانوس

منحصربه فردترین خانه ایران کجاست!

در محضر بزرگان/ تشریفات دعا را رعایت کنیم

چیزهای عجیبی که فقط در هند می توانید ببینید

موتور هیبریدی با ترمز هوشمند!

قاشق و پیچ گوشتی در شکم مرد هندی!

پرواز بر فراز پایتخت روسیه

تفال/ دوش دیدم که ملایک در میخانه زدند

تقویم تاریخ/ اولین اکتشاف نفت در ایران

با یکی از عجیب و غریب‌ترین معابد جهان آشنا شوید!

گونه‌ای نادر از خرس پاندا در چین

ذوق زدگی عجیب دانشجو در جشن فارغ التحصیلی، دردسرساز شد!

نگاهی تازه به استغفار در بندگی

شرح و تفسیر دعای روز بیستم ماه رمضان

داستانک/ پیامک از دیار یاری

نماهنگ خانه پدری در حرم مطهر مولای متقیان

حاضرید برای خرید یخ 325 دلار پول بدهید؟!

فرش های محرابی در موزه فرش

خودروی هیبریدی با ترمز هوشمند!

عجیب و غریب‌ترین روش‌های حمل و نقل در دنیا!

کل خرابکاری پسره یک طرف؛ حرکت اون دختر یک طرف!

صحبت های زیبا خواجه عبدالله انصاری در مورد شب های قدر

فتونکته/ مینی شعرهای عاشقانه

با سنگ میخواست شیشه رو بشکنه!