آریا بانو

آخرين مطالب

12 آذر؛ روز قانون اساسی گوناگون

12 آذر؛ روز قانون اساسی

  بزرگنمايي:

آریا بانو - در 12 آذر 1358 پس از پیروزی انقلاب اسلامی قانون اساسی تازه‌ای بر مبنای حقوق انسانی و اصول اسلامی تدوین و فصلی تازه در برابر قوانین اساسی کشور‌های جهان گشوده شد.


روز قانون اساسی
تاریخ 12 آذر
علت نامگذاری تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سرویس عمومی - از قانون اساسی جمهوری اسلامی و تاریخ تدوین و تکوین آن چقدر می دانید؟ روز قانون اساسی چه اهمیتی دارد و هدف از گرامیداشت چنین روزی چیست؟ برای آگاهی بیشتر در این رابطه با ما همراه باشید.
تاریخچه روز قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 57 و تصویب نظام جمهوری اسلامی که در همه پرسی ملت با رای قاطع 98/2 آری مردم رسمیت یافت، انتخابات تعیین «مجلس خبرگان» قانون اساسی برگزار شد که جمعی از دانشمندان و اسلام شناسان ایران را (75 نماینده از سراسر کشور به مدیریت شهید بهشتی) برای تصویب قانون اساسی از مرداد سال 58 گرد آورد. تصویب این قانون اسلامی در 175 اصل و یک مقدمه و مؤخره، اگرچه مصوب نمایندگان خود ملت بود، اما برای تایید بیشتر مردمی بودن، به همه پرسی گذارده شد که در آن بیش از 75 درصد مردم، معادل 95 درصد شرکت‌کنندگان در رفراندوم، به متن پیشنهادی رای مثبت دادند. چنین بود که در 12 آذر ماه 58، ملت ایران به قانون اساسی مصوب نمایندگان خود، مهر تایید زدند. به پاس چنین روز سرنوشت سازی، 12 آذر در تقویم جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز قانون اساسی به ثبت رسید و هر سال گرامی داشته می‌شود.

تعریفی از قانون اساسی
قانون اساسی عالی‌ترین سند حقوقی یک کشور و راهنمایی برای تنظیم قوانین دیگر است. قانون اساسی تعریف کنندهٔ اصول سیاسی، ساختار، سلسله مراتب، جایگاه و حدود قدرت سیاسی دولت یک کشور و تعیین و تضمین کنندهٔ حقوق شهروندان کشور است. نکته مهم این است که هیچ قانونی نباید با قانون اساسی کشور‌ها مغایرت داشته باشد.
قانون اساسی شامل قواعدی است که حاکم بر اساس حکومت و صلاحیت قوا، حقوق و آزادیهای فردی و ... است و به این علت که ترتیب حکومت و قوای اساسی مملکت را تعیین می‌کند برتر از سایر قواعد حقوقی است. حدود و اختیار هر قوه و رابطه آنها با یکدیگر در این قانون تعیین شده و قانونگذار عادی حق نسخ و تجدید نظر در آن را ندارد. چون احتمال دارد پاره‌ای قواعد فرعی در قانون اساسی درج شود و یا بالعکس از تصریح به پاره‌ای قواعد امتناع شود. بنابراین بهترین نشانه تشخیص قانون اساسی تشریفات مخصوص ایجاد و وضع آنست. معمولاً پس از هر انقلاب و تحول، دولت جدید، اساس حکومت واژگون شده را در هم می‌ریزد و مبنای تازه ای برای حکومت سیاسی انتخاب می‌کند. در موارد عادی؛ دولت، تجدید نظر در قانون اساسی را به آسانی نمی‌تواند به انجام رساند، زیرا باید مجلس فوق‌العاده و یا مقننه عادی با تشریفات زیادتر این امر را به انجام رساند.
نخستین قانون اساسی در ایران، قانون اساسی مشروطه بود که در 8 دی 1285 شمسی به امضای مظفرالدین‌شاه رسید. مظفرالدین شاه که مجلس اول را در کاخ گلستان گشود، 10 روز پس از امضای قانون اساسی با 51 اصل، درگذشت. این قانون عموماً مربوط به طرز کار مجلس شورای ملی و مجلس سنا می‌شد، به همین دلیل در آغاز به «نظامنامه» نیز مشهور بود. بعد از مدتی «متمم قانون اساسی» تهیه شد و به تصویب مجلس رسید و محمدعلی‌شاه نیز آن را در 29 شعبان 1325 هجری قمری امضا کرد. از آن پس در چند نوبت با تشکیل «مجلس مؤسسان» برخی از مواد این قانون تغییر کرد. این قانون و متمم آن تا سال 1357 که حکومت پادشاهی در ایران برافتاد، قانون اساسی ایران بود.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، قانون اساسی جمهوری اسلامی که پیش نویس آن به دستور امام نگارش یافته و توسط شورای انقلاب و دولت موقت مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود، جهت جلب آرا و انظار مردم و اندیشمندان در تاریخ در روزنامه‌های کثیرالانتشار منتشر شد. پس از تشکیل مجلس خبرگان قانون اساسی و تدوین و بررسی نهایی توسط آنان، این قانون به همه پرسی گذاشته و از سوی مردم تایید شد. این قانون در سال 1368 مورد بازنگری قرار گرفت و در 6 مرداد در همه پرسی قانون اساسی ایران در 1368 به تایید اکثریت مردم ایران رسید.
ساختار قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پس از بازنگری
مقدمه فصل اول: اصول کلی فصل دوم: زبان، خط، تاریخ و پرچم رسمی کشور فصل سوم: حقوق ملت فصل چهارم: اقتصاد و امور مالی فصل پنجم: حق حاکمیت ملت و قوای ناشی از آن فصل ششم: قوه مقننه فصل هفتم: شوراها فصل هشتم: رهبر یا شورای رهبری فصل نهم: قوه مجریه فصل دهم: سیاست خارجی فصل یازدهم: قوه قضائیه فصل دوازدهم: صدا و سیما فصل سیزدهم: شورای عالی امنیت ملی فصل چهاردهم: بازنگری در قانون اساسی

هدف روز قانون اساسی
«قانون اساسی یکی از ثمرات عظیم، بلکه بزرگترین ثمره جمهوری اسلامی است» این جمله ای است که امام خمینی (ره) برای اجرای تنفیذ قانون اساسی در مورد آن گفتند. 12 آذر روز بزرگداشت چنین روزی است. روزی که یکی از بزرگترین ثمرات جمهوری اسلامی به بار نشست. این روز یادآور حضور فعال مردم در صحنه انتخابات و تصمیم در همه امور مملکت از جمله قانون کشور است. روزی که آغاز راه تحقق عینیِ جمهوری اسلامی بود که بر اساس اصل ششم قانون اساسی آن، اداره امور کشور با اتکاء آرای مردمی از راه انتخابات قرار داده شده است.
حمید قارایی





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گوناگون/ معما‌های ساده برای کسانی که چشمان تیزی دارند

مشاهده سفینه فضایی در روسیه!

حکمت/ بدترین مردان در بیان رسول خدا

برف بازی بیگانگان روی زمین

یخ زدن شترمرغ‌ها در اثر سرمای شدید

4گوشه دنیا/ فرش جادویی متحرک در روسیه

ریشه یکسان واژه‌های زبان پارسی با واژگان زبان‌های اروپایی!

عجیب‌ترین شیوه دستگیری یک موتورسوار توسط پلیس

4گوشه دنیا/ جشن ازدواج در کتابخانه، سبکی جدید در ایتالیا

بسته بندی‌هایی که شما را گول میزنند

پیرمرد امانت دار زنجانی که 45 سال منتظر صاحب دوچرخه ماند!

آتش زدن 30 هزار چوب کبریت در چند لحظه

گوناگون/ ساختمانی با شکلک های مجازی

کلیپی انرژی بخش از ورزش دوچرخه سواری

گوناگون/ مارمولک دو دست!

26 سال تمرین برای کنترل زبان

لحظه نفس گیر سقوط اتومبیل از بلندترین منطقه

8 اتفاق عجیبی که تا کنون در دنیا افتاده است

درگیری با گله فیل ها در هند!

در محضر بزرگان/ علامه قاضی 26 سال ریگ در دهان نگاه می‌داشت

طنز/ ماجراهای بچه مربی!

پدیده عجیب بارش برف سیاه در روسیه

دیرین دیرین این قسمت: توصیه محیط زیستی!

سفر زمان به تهران قدیم

تولید عروسک های کم توان برای کودکان معلول

چه گیاهانی را در اتاق خواب‌مان بگذاریم؟

چگونه وقت شناس شوم؟

هوای تازه/ خودمانیم؛ شاعری سخت است!

موجودات افسانه‌ای در داستان‌های اساطیری یونان

در محضر بزرگان/ انتظار، مبارزه با فقر و محرومیت

قبرستان های عمودی که جاذبه گردشگری شد!

روایت آیت الله مجتهدی تهرانی از نشانه‌های آخرالزمان

سفری متفاوت باقطارهای خوابگاهی

کشف اسکلت دختربچه‌ای 5000 ساله در بابل

با پیاده‌روی گردشگری کنید!

ساحل سرخ ایران کجاست؟

مسجدی در دل تپه‌ های صخره‌ای آذربایجان شرقی

حرکت عجیب راننده اتوبوس در بزرگراه

شبیه سازی حیرت انگیز بیل مکانیکی با چوب!

ویژگی‌های افرادی که از نظر ذهنی قوی هستند

فیلم یک دقیقه ای از مکان های تاریخی ایران

«نه» گفتن را یاد بگیرید

طنز/ تقویم آینده تاریخ گوشت قرمز یخ زده

طنز/ آلیس در جشنواره فجر عجایب

در سفر نوروزی به قزوین از کدام مکان ها بازدید کنیم؟

هوای تازه/ برای ما اگر دارد ضرر گوشت!

حکمت/ پیامد اجتماعی بد اخلاقی چیست؟

ریشه ضرب المثل/ حرف مفت نزن

افرادی که ثابت کردند هیچ چیز غیرممکن نیست

عاقبت رفتن به قلمروی حیوانات با لباس گورخر